Chrzanów – w jakim mieście mieszkasz?

Początki owiane tajemnicą

Współcześnie chyba wszyscy żyjemy w zawrotnym tempie, które narzuca nam świat. Praca zarobkowa, kariera, utrzymanie siebie i rodziny to problemy, które niejednemu z nas spędzają sen z powiek. Czasem jednak warto się zatrzymać i rozejrzeć wokół. Żyjemy w pięknym mieście Chrzanowie. Ile osób dziś pamięta jaka była jego historia?

Pierwszy wiarygodny dokument, który potwierdza historyczne istnienie Chrzanowa pochodzi z XIV wieku i jest to nadanie praw miejskich. To oznacza, że wcześniej musiała tu istnieć miejscowość (osada lub wieś), ale kiedy dokładnie powstała? Jest to bardzo trudne do ustalenia. Na myśl przychodzi XIII wiek, bo to właśnie wtedy w dużej części księstw polskich, również w Małopolsce pojawili się osadnicy niemieccy, którzy zakładali nowe osady.

Chrzanów – miasto prywatne

Kiedy w Polsce nastała doba demokracji szlacheckiej, pewna część arystokracji posiadła niektóre miasta na własność. Takim miastem stał się Chrzanów. W 1500 roku miasto otrzymało przywilej na prawie magdeburskim i wiadomo, że co najmniej od tego czasu jego właścicielami był ród Ligęzów. Chrzanów przeszedł na własność Dębińskich w 1640 roku, a czternaście lat później – Grudzińskich. W latach 1688-1740 właścicielami byli Stadniccy, a w latach 1740-1795 Ossolińscy.

Chrzanów do rozbiorów

W okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów miasto dobrze prosperowało. Odbywały się tam jarmarki, kwitł handel i górnictwo, aktywnie działały cechy rzeźnickie, kowalskie, krawieckie, tkackie, szewskie. Chrzanów poważnie ucierpiał w wyniku potopu szwedzkiego, a później stopniowo podupadał, nie odzyskawszy dawnej świetności. W wyniku III rozbioru znalazł się w granicach zaboru austriackiego.

Późniejsze losy miasta

Życie gospodarcze w Chrzanowie ożyło w XIX wieku oraz w latach 1918-1939, głównie dzięki rewolucji przemysłowej oraz powstaniu szpitala i nowych szkół. W czasie okupacji niemieckiej istniało w mieście getto żydowskie, które zostało zlikwidowane w 1943 roku. Podczas odbijania Chrzanowa z rąk niemieckich Armia Czerwona zniszczyła 1/4 miasta. Od 1945 roku mieszkańcy zajęli się odbudową miasta.