Deficyt Libiąża bez tajemnic: gmina sięga po oszczędności, nie po kredyt

W budżecie gminy może pojawić się deficyt nawet wtedy, gdy samorząd dysponuje pieniędzmi na zaplanowane wydatki. Taka sytuacja dotyczy Libiąża: część środków przeznaczonych na 2026 rok pochodzi z nadwyżki wypracowanej rok wcześniej. W odpowiedzi na nieprawdziwe wnioski dotyczące finansów gminy wyjaśniono, że planowany deficyt nie jest sam w sobie dowodem ani braku środków, ani konieczności zaciągania długu.

Władze samorządu oceniają jego kondycję finansową jako dobrą. Budżet ma być realizowany zgodnie z planem, a gmina nie ma zaległych zobowiązań i terminowo płaci kontrahentom. O stanie finansów nie przesądza jednak jedna pozycja w zestawieniu: znaczenie ma również sposób pokrycia deficytu oraz równowaga między łącznymi dochodami i przychodami a wydatkami i rozchodami.

Oszczędności w budżecie na kolejny rok

Nadwyżkę osiągniętą w 2025 roku gmina Libiąż zdecydowała się wykorzystać w 2026 roku na potrzeby mieszkańców. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych środki przeniesione z poprzedniego roku ujmuje się jako przychody, a nie jako dochody bieżącego budżetu.

To istotne rozróżnienie. Do dochodów zaliczane są wpływy uzyskiwane przez gminę w danym roku, między innymi z podatków i dotacji. Przychody obejmują natomiast różne źródła finansowania, w tym wcześniejsze nadwyżki, ale też środki z kredytów i pożyczek. Sam zapis po stronie przychodów nie oznacza więc automatycznie, że samorząd się zadłuża.

Mechanizm można zobrazować prostym rachunkiem. Gmina planująca 100 mln zł dochodów i mająca 4 mln zł oszczędności z poprzedniego roku dysponuje łącznie 104 mln zł. Jeśli zaplanuje wydatki w tej samej wysokości, będzie miała na nie pokrycie. Jednocześnie w planie pojawi się deficyt 4 mln zł, ponieważ różnicę oblicza się między wydatkami a dochodami, bez doliczania przychodów.

W takim przykładzie 4 mln zł nie jest ani stratą, ani kwotą, którą trzeba koniecznie pożyczyć. To wcześniej zgromadzone pieniądze, przeznaczone teraz na finansowanie wydatków.

Ocena budżetu i kontrola finansów

Deficytu samorządu nie należy utożsamiać ze stratą prywatnej firmy. Budżet gminy podlega innym zasadom ewidencji, a porównanie go z domowymi finansami może pomóc jedynie w ogólnym zrozumieniu sytuacji. Nie oddaje szczegółowych reguł obowiązujących w finansach publicznych.

Nadzór nad gospodarką finansową Libiąża sprawuje Regionalna Izba Obrachunkowa. RIO opiniuje plan budżetu, sposób sfinansowania deficytu oraz wykonanie budżetu za poprzedni rok, a także na bieżąco bada uchwały finansowe gminy. Opinie dotyczące Libiąża są pozytywne.

Źródło: facebook.com/LibiazGmina